Grunneigarane på Skår er opprørte over Forum for Natur og Friluftsliv som i sterke ordelag går i mot ei småkraftutbygging i Skårelva. Forumet, som består av Naturvernforbundet Møre og Romsdal, Norges Jeger- og fiskeforbund, to friluftsråd, tre turistforeiningar, fire speidargrupper og 4H Møre og Romsdal, meiner at utbygginga vil redusere verdien av Skår-landskapet.

Dei meiner elva må få stå i fred, slik at hurtigruteturistar og andre kan «undre seg over naturens arbeid» og studere korleis snøskred, vatn og is har forma landskapet. Dei ønskjer at lausmassane nedst i elva må få ligge urørte.

Nødvendig

Men for grunneigarane er ei småkraftutbygging eit vere eller ikkje vere for Skår. Bygda får straum frå Tussa gjennom ein 3,5 kilometer lang kabel som vart lagt ned i 1970. Den dagen kabelen ryk, vil det koste to millionar kroner å bytte han ut.

– Forumet hevdar at storsamfunnet må sørgje for at også Skår får straumtilførsel. Men i den verkelege verda fungerer det ikkje slik. Ørsta kommune har ikkje råd til å legge ny kabel. Det veit alle. Vår einaste mulegheit er å bygge eit kraftverk, seier Johan Skår. Han uttalar seg på vegner av dei tre grunneigarane i Skår grunneigarlag.

Med eige kraftverk har dei sikker kraft i framtida. På den måten sikrar dei nemleg at det vert lagt ein ny kabel for å transportere kraft ut frå bygda.

– Det er einaste mulegheita vi har for å ta vare på miljøet vårt, halde ved like kaier, vegar og husa våre. Då kan vi slå og stelle og halde vekke vegetasjonen, fortel Skår.

Gror att

Dei tre grunneigarane meiner Forumet ikkje kan ha lese heile søknaden før dei har uttalt seg.

– Dei hevdar dei vil ta vare på Skår som ei lita grøn perle i Hjørundfjorden, og dette er også grunnlaget for at vi søkjer om å få bygge ut delar av elva. Utan kraftverket vert det ingenting igjen her.

Skår er utan vegsamband, og det er berre tre gardar som utgjer husa i bygda. I dag er det berre to fastbuande att. Dei driv med sauehald. Johan Skår nyttar garden sin hyppig som fritidsbustad.

– Vi er veldig opptekne av å greie å ta vare på Skår. Skal vi følgje «miljøekstremistane» sine råd kan vi berre ta ein tur til Molaupen for å sjå korleis det vil gå. Der er eit godt eksempel på kva som skjer dersom ting får stå til forfall. Det gror raskt att. Om 10–15 år så vil ingen kunne sjå Skårelva dersom her ikkje er folk til å halde landskapet ved like.

Fossen får stå

Søknaden om småkraftverket har dei jobba med i fleire år i samarbeid med Tussa. I utgangspunktet ville dei ha inntaket på toppen på setra og nytte heile fallhøgda til fossen på vel 400 meter.

– Men dette har vi endra på. Vi har snakka med etterkomarane våre, og dei hadde eit sterkt ønske om at fossen måtte bevarast, også av omsyn til turisme. Dette har vi teke til oss, og inntaket er no plassert under fossen.

Skår meiner det er fortvilande at Forumet for Natur og Friluftsliv kanskje ikkje ser ut til å ha fått med seg denne opplysninga.

– Eg aksepterer at folk har ulike syn på ting, men dei bør vente med å uttale seg til dei har lese heile søknaden. Alt skal gravast ned. Det einaste som vert synleg er sjølve kraftstasjonen.

– Og når det gjeld lausmassane i elva så er det ikkje berre isen og vatnet som har forma det. Der har vore gravemaskiner også for å bygge førebygging mot elva så ho ikkje skulle reise med fellesfjøsen. Dei kjem med faktafeil etter faktafeil, seier Johan Skår.

Grunneigarane står som søkjarar på småkraftverket i Skårelva, og vil vurdere ei utbygging i eigen regi, eller i samarbeid med Tussa.

Formannskapet i Ørsta har høyringsfrist på dei sju søknadene om småkraftverk i kommunentil førstkomande tysdag, og vil handsame saka same dag.