– Vi møter berre velvilje frå dei vi oppsøkjer, fortel marknadssjef Sverre Gjønnes Antonsen og konsulent Bjørnar Kristian Johannesen i Trondheim-firmaet Eskan AS.

Ørsta kommune har hyra inn dette firmaet for å finne ut kor mykje eigedomsskatt eigarane av verk og bruk i Ørsta skal betale gjennom den nye skatten. Men kva er verk og bruk?

– Enkelt sagt handlar det om lokale der noko vert laga. I dette finn ein mellom anna også bilverkstader, tele- og kraftliner og fjernvarmeanlegg. Tussa må betale eigedomsskatt, det same må Volda og Ørsta Reinhaldsverk og selskap som driv med lasting og lossing og oppdrett, for å gje nokre døme, fortel Antonsen og Johannesen.

Grunnlag

Etter pinse starta dei arbeidet med å kome fram til det grunnlaget det skal betalast eigedomsskatt for. Og i to–tre veker framover skal Eskan sine folk synfare kring 150 verksemder som kan vere aktuelle for eigedomsskatt.

– Vi startar med dei som er opplagde og går nedover på lista. Når vurderingane er gjennomført kjem vi til å sitje att med kring hundre selskap som må betale eigedomsskatt i Ørsta, tippar det fagkunnige frå Trondheim.

Det er ein ganske omfattande prosess som må til for å kome fram til den summen som vil stå på den kommunale rekninga frå eigedomsskattekontoret. Dei kallar det litt detektivarbeid når dei startar med blanke ark.

– Den viktigaste informasjonskanalen er kommunen. Matrikkelen, det offisielle eiendomsregisteret, er også eit viktig verkty. Den inneheld ei oversikt over eigedomar, eigedomsgrenser, adresser og bygningar.

I tillegg seie Antonsen og Johannesen at den lokale kunnskapen og observasjonar også er svært nyttig i arbeidet. Folka frå Eskan har ei lang liste med punkt dei går gjennom før dei kjem fram til ein verdi for skattlegginga. Eit lager har lågare verdi enn flotte kontor og desse får såleis ulik verdisetjing. Standard og kvalitet vert vurdert over alt. Også produksjonsutstyr kan vere med i takstgrunnlaget. Men det er ingen automatikk i det.

– Kva seier bedriftseigarane når de kjem på døra?

Glimt

– Nokre fortel med glimt i augo kva dei meiner om denne skattlegginga, men dei forstår kva vi skal og vi møter berre velvilje. Vi er heilt avhengig av ein god dialog med bedriftene dersom vi skal kome fram til den mest korrekte taksten. Og det får vi til gjennom best muleg samarbeid.

Eskan sine folk lagar også ei prisliste for det som skal takserast, noko som også skal brukast seinare.

Det er sjeldan usemje om kva ein eigedom skal takserast som.

– Det er mykje fordi vi jobbar tett med dei politiske takstnemndene. Vi har lang røynsle og god kompetanse, og nemndene er lydhøyre overfor oss, opplever Antonsen og Johannesen.

Kva må ein betale?

Så kjem tusenkronerspørsmålet: Kor mykje skal ein betale i eigedomsskatt? Vil ein knekkje nakken som bedriftseigar, slik nokre kan hevde?

– Før noko anna er vedteke av kommunestyret så skal eigedomsskatten bereknast ut ifrå to promille. Eit døme: Er takstverdien på eigedomen 10 millionar kroner, vil skatten til kommunen vere 70.000 kroner.

Marknadssjef Sverre Gjønnes Antonsen og konsulent Bjørnar Kristian Johannesen registrerer at det plar vere mykje ståhei kring innføring av eigedomsskatt, ikkje minst på bustader.

– Men når skatten er innført, så roar det seg. Folk flest finn vel ut at det bidraget dei gjev kommunane i form av eigedomsskatt ikkje er så veldig stort. Eigarar av vanlege bustadhus betalar i dag mellom 2.800 og 2.900 kroner til kommunekassa.