FHI: Kommunar kan få ulike vaksinar

Utover våren vil Noreg kanskje ha tilgang til tre eller fire ulike koronavaksinar. Ulike kommunar kan få kvar sin type.

Sprøyte med covid-19 vaksine frå Pfizer-Biontech blir gjort klar til vaksinasjon på ein sjukeheim i Oslo.   Foto: Tone Spieler / NTB / NPK

Nyheiter

Det kan bli vanskeleg for kommunane dersom dei skal ta omsyn til fleire vaksinar samtidig, meiner Folkehelseinstituttet (FHI).

Det kan auke risikoen for at det kan skje feil, til dømes fordi det varierer kor langt intervall det er mellom dose éin og dose to, eller at det er litt ulike prosedyrar ved å gjere i stand vaksinen.

I tillegg kan logistikken bli unødvendig kompliserte dersom alle vaksinetypane skal sendast til alle kommunar. Det kan derfor vere aktuelt med ei fordeling.

Ser på effekt

– Det er ein ganske krevjande kabal som blir påverka av kor mange ulike vaksinar vi får og kor mange dosar vi får av kvar. Vi håpar å få til eit system der vi i minst mogleg grad blandar vaksinar innanfor ein kommune, seier overlege Are Stuwitz Berg i Folkehelseinstituttet til NTB.

– Om vi oppnår det heilt, det veit eg ikkje. Ein annan måte å sjå det på, er om nokre vaksinar er meir effektive i nokon delar av befolkninga enn andre, seier han.

Brør og søstrer-vaksinar

Dei første to vaksinane som er godkjende i Noreg – frå Pfizer-Biontech og Moderna – blir omtalte som brør. Begge byggjer på same teknologi, RNA. Dei er svært like både i effektivitet generelt, effektivitet overfor eldre personar og når det gjeld biverknader.

På same vis, blir vaksinane omtalte frå AstraZeneca og Johnson & Johnson som søstrer. Dei byggjer på ein annan type vaksineteknologi, viral vektor. Der bruker ein eit forkjølingsvirus som blir tilført den karakteristiske «spiken» frå koronaviruset. Viruset kan ikkje formeire seg i kroppen og det er ufarleg for menneske.

Prosess i gang

I EU er godkjenningsprosessen i gang for begge søstrene, men har komme lengst for AstraZeneca. Det er uvisst når han kan vere klar for Noreg.

– Det er enno ingen dato, men forhåpentleg vil han vere klar ganske raskt i første kvartal i år, seier direktør Audun Hågå frå Legemiddelverket.

Vaksinen frå Johnson & Johnson ligg noko etter, men også denne blir forventa å vere godkjent eit stykke ut på våren/forsommaren.

– Det blir spennande å sjå korleis vi kan vurdere effekten av desse to vaksinane opp mot dei to andre, seier Hågå.

Velje?

Det vil i første omgang ikkje vere mogleg for nordmenn å velje kva vaksine ein ønskjer seg. Det vil vere altfor krevjande å administrere, påpeikar FHI. Dei to vaksinane som hittil er godkjende, er så like at det uansett vil ha lite å seie.

– Etter kvart vil det kanskje vere ei moglegheit, dersom ein har tilstrekkeleg forsyning, for at det kan vere meir opp til den enkelte kva type vaksine dei ønskjer. Det er litt vanskeleg å føresjå, seier Berg.